အသက်ရှင်ရပ်တည်နေနိုင်ရန် နေ့စဉ်စားသောက် နေသော အစားအစာများတွင်ကစီဓာတ်၊ အဆီဓာတ်၊ အသားဓာတ်၊ အမျှင်ဓာတ်၊ သတ္တုဓာတ်များနှင့် ဗီတာမင် များ အားလုံးပါဝင်နေရန် လိုအပ်သည်။ ထိုအာဟာရများ တွင် ဗီတာမင်များကို အားဆေးများဟု အများက အလွယ် တကူ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲနေကြသည်။ စင်စစ် ဗီတာမင်များ သည် ခွန်အားကိုဖြစ်စေသော အာဟာရများ မဟုတ်ပါ ချေ။

ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန၏ ပင်မမဏ္ဍိုင်လုပ်ငန်းကြီးတစ်ရပ်ဖြစ်သော ကျန်းမာရေးသတင်းအချက် အလက်များအား ဖြန့်ဝေရာတွင် အရေးပါသောလုပ်ငန်းစဉ် တစ်ရပ်ဖြစ်သည့် “မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သုတေသနညီလာခံ”ကို နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီလတွင် ကျင်းပ လာခဲ့သည်မှာ ယခုအခါ (၄၉)ကြိမ်တိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ပါသည်။ ယခုနှစ်တွင် ကိုဗစ်-၁၉ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားနေချိန် နှင့် တိုက်ဆိုင်နေ၍ ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်မှ ၂၁ ရက်အထိ ဆေးသုတေသနဦးစီးဌာန အမှတ်(၅) ဇီဝကလမ်း ဒဂုံမြို့နယ် ရန်ကုန်မြို့တွင် Virtual Congress အသွင်ဖြင့် ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

ကျွန်တော် ၁၉၆၄ ခုနှစ်က တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်ခဲ့ပါသည်။ ထိုနှစ်သည် တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရက စနစ်သစ်/ တက္ကသိုလ်ပညာရေးဟူ၍ စတင် တီထွင်လိုက်သောနှစ် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုစနစ်သစ်ပုံစံ အရ ကျွန်တော်တို့ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်မြင်သူများ သည် ကိုယ်တက်လိုသောတက္ကသိုလ်ကို လျှောက်ထားကြ ရ၏။ လျှောက်ထားသောတက္ကသိုလ်သို့ အမှတ်မီလျှင် ရမည်။ အမှတ်မမီလျှင် အခြားအမှတ်မီသော တက္ကသိုလ် သို့မဟုတ် အဓိကဘာသာရပ်စသည်ဖြင့် ရမည်ဖြစ်သည်။ ခက်သည်က ထိုနှစ်သည် ထိုပုံစံ ပထမဆုံးစတင်သောနှစ် ဖြစ်သဖြင့် ရှေ့တွင်ထိုကဲ့သို့တက်ဖူးသူမရှိ။

စာပေ သို့မဟုတ် အနုပညာလက်ရာများ၊ ဖျော်ဖြေတင်ဆက် မှုများ၊ ဖိုနိုဂရမ်ထုတ်လုပ်မှုများနှင့် ထုတ်လွှင့်ခြင်းများ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းဖြင့် စာပေနှင့် အနုပညာ ဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားတိုးတက် စေရန်၊ မူလလက်ရာရှင်နှင့် စာပေနှင့် အနုပညာမူပိုင်ခွင့် ပိုင်ရှင်၏ စာပေနှင့်အနုပညာမူပိုင်ခွင့်များကို ဤဥပဒေနှင့် အညီ အကာအကွယ်ပေးနိုင်ရန်၊ ဖျော်ဖြေသူ၊ ဖိုနိုဂရမ် ထုတ်လုပ်သူနှင့် ထုတ်လွှင့်သည့်အဖွဲ့အစည်းတို့၏ ဆက်နွှယ်သည့် အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက် နိုင်ရန်၊ ရိုးရာဓလေ့အမွေအနှစ်ဖော်ပြချက်များကို ကာကွယ်မြှင့်တင် နိုင်ရေး အတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် စာပေနှင့် အနုပညာ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေကို ၂၄ - ၅ -၂၀၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြဋ္ဌာန်း ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ဤဥပဒေသည် နိုင်ငံတော်သမ္မတမှ အမိန့်ကြော်ငြာစာဖြင့် သတ်မှတ်သည့်နေ့ရက်တွင် စတင်အာဏာတည်မည် ဖြစ်သည်။၁

ကိုဗစ်ကာလ မြန်မာ့စီးပွားရေးမျှော်မှန်းချက် ကိုဗစ်- ၁၉ ရောဂါကူးစက်မှုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ယနေ့ထက်တိုင် တိုးနေဆဲပင် ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ် ကျော် ကြာမြင့်လာသည့် ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေမှာလည်း သန်းချီရှိနေပါ၏။ ကိုဗစ်- ၁၉ ကာကွယ်ဆေးများ ရရှိနေပြီဆိုသော်လည်း ယင်းကပ် ရောဂါကြီး အချိန်မည်မျှကြာ၍ လူသားများအပေါ် မည်မျှထိခိုက်နေဦးမည်ဆိုသည်က ခန့်မှန်းရန် ခက်ခဲ နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုအကျိုး ဆက်မှာ နိုင်ငံအားလုံးတို့၏ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ လူမှု ရေးဆိုင်ရာများ ရပ်တန့်ခြင်း၊ တုံ့ဆိုင်းခြင်း၊ နှေးကွေး ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။

“သတင်းစာဆရာတစ်ဦးသည် အလွန်ထူးသော သတင်း တစ်ပုဒ်ရသောအခါ ထိုသတင်းကို ရေးသား ဖော်ပြခြင်းဖြင့် သတင်းဦး၊ သတင်းထူးဖြစ်သောကြောင့် မိမိသတင်းစာ အတွက် အကျိုးရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း အဆိုပါသတင်းရေးသားဖော်ပြခြင်းဖြင့် တိုင်းပြည်အကျိုးယုတ်မည့်ကိစ္စ မျိုးဖြစ်ပါက တိုင်းပြည်အကျိုးကို ဦးစားပေး၍ ထိုသတင်း ကို ဖော်ပြခြင်းမပြုရ။”

အရှေ့တောင်အာရှတွင် ထွန်းလင်းတောက်ပခဲ့သည့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကြီးသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် နှစ် ၁၀၀ ပြည့်ခဲ့သည်။ ရာပြည့်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အခမ်းအနားများကို လူစုလူဝေးဖြင့် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ မကျင်းပနိုင်ခဲ့သော်လည်း အွန်လိုင်းမှ တတ်နိုင်သမျှ ခင်းကျင်းပြသနိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့တွင် လူအများစိတ်ဝင်စားကြသည်မှာ ရုပ်မြင်သံကြားမှ ထုတ်လွှင့်သည့် ရာပြည့်အမှတ်တရတက္ကသိုလ်သီချင်း(၁၀၀)ပင်ဖြစ်သည်။ တိမ်မြုပ်နေသည့် သီချင်းများ၊ မူရင်း တေးသံရှင်အချို့ကိုပါ စင်တင်ဖျော်ဖြေခွင့်ရခဲ့၍ ကိုဗစ်ကာလ အိမ်တွင်းပုန်းရင်း အတန်ပင် အပန်းပြေခဲ့ရလေသည်။ စာအုပ်စာစောင်အချို့ ထွက်ခဲ့သော်လည်း ကိုဗစ်ကာလဖြစ်၍ လူထုကြားသို့ သိပ်မရောက်ခဲ့။ စာပေပြိုင်ပွဲအချို့ပြုလုပ်ကာ အွန်လိုင်းမှ ဆုပေးနိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။