၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့သည် (၈၁)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းအမှူးပြုသော ရဲဘော်သုံးကျိပ်မှ စတင်သန္ဓေတည်ခဲ့ပြီး လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလတွင် အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသော ပြည်သူများကြားမှ ပေါက်ဖွားလာသည့် ပြည်သူ့တပ်မတော်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။

တိုင်းနိုင်ငံများ ပထဝီအနေအထားအရ တည်ရှိမှုသည် ထိုတိုင်းပြည်၏ ကံကြမ္မာကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည်ဟု ဆိုရိုးစကားရှိပါသည်။ အာရှတိုက်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ဆီသို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် စီးဆင်းနေသော မဲခေါင်မြစ်ကြီးသည် ထိုကံကြမ္မာ၏ သက်သေပင်ဖြစ်ပေသည်။ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်မှ မြစ်ဖျားခံလာသော ထိုမြစ်မကြီးအား တရုတ်တို့က “လန်ချန်း” ဟု အမည်ပေးကာ အားကိုးအားထားပြုခဲ့ကြသည်။

တပ်မတော်သားအားလုံး ရှိနှင့်ပြီးသည့် ခံယူချက်မှာ တာဝန်နှင့်သစ္စာတရား၊ တပ်ဖွဲ့စိတ်ဓာတ်နှင့်အတူ ပါလာသော ရဲဘော်ရဲဘက်စိတ်၊ ထိုစိတ်ဓာတ်များသည်သာ အောင်စိတ် အခရာ၊၊ အခြားဘာမျှမရှိပါ။

အောက်စ်ဖို့ဒ်ဆရာတော်ကြီးက မိန့်ကြားဖူးတယ်၊ “ခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့၊ လောကဓံမြေပြင်ဟာ စိတ်နှလုံးကောင်းရှိသူတွေအတွက် ပါရမီဖြည့်ဆည်းရာနယ်မြေပါ”တဲ့။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် သွင်းကုန်လုပ်ငန်းသည် အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သကဲ့သို့ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းမှတစ်ဆင့် အခွန်ငွေရရှိမှုသည်လည်း အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍတွင်ပါဝင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးတွင် သွင်းကုန်များအပေါ်၌ အကောက်ခွန် (Custom Duty)၊ ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုခွန် (Goods and Service Tax)၊ တန်ဖိုးဖြည့်ခွန် (Value Added Tax) စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးသော အခွန်အမျိုးအစားများကို ကောက်ခံလေ့ရှိကြပါသည်။

ကမ္ဘာကြီးဟာ ရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်ပြီးကတည်းက ညောင်ဦးကမ်းပါးပြိုတာနဲ့ စမ္ပာနဂိုရ်က နွားမပေါင်ကျိုးတာ ဘာဆိုင်လို့လဲ ပြောလို့မရတော့ပါဘူး။ စူပါပါဝါနိုင်ငံကြီးတွေရဲ့ ကောင်းမွေ၊ ဆိုးမွေကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတိုင်း မျှဝေခံစားကြရတာပါပဲ။ အထူးသဖြင့် အိမ်ရှေ့ပူရင် အိမ်နောက်လည်း မချမ်းသာဖြစ်ရတော့တာပဲ။

လေထုညစ်ညမ်းမှုဆိုသည်မှာ သန့်ရှင်းသောလေထုအတွင်း သာမန်မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်သည့် အမှုန်အမွှားများ (Particulate Matter – PM, PM10, PM2.5)၊ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံနှင့် မော်တော်ကားများမှထွက်ရှိလာသည့် ကာဗွန်မိုနောက်ဆိုက် (CO)၊ နိုက်ထရိုဂျင်ဒိုင်အောက်ဆိုက် (NO2)၊ ဆာလဖာဒိုင်အောက်ဆိုက် (SO2) နှင့် အိုဇုန်း (O3) ကဲ့သို့သော ဓာတ်ငွေ့များပါဝင်နေသည့် အခြေအနေကိုဆိုလိုပါသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတင်းမာမှုများ အရှိန်တက်၍ ပြင်းထန်လာချိန်တွင် နိုင်ငံအသီးသီး၌ ဈေးကွက်အလှုပ်အခတ်များ ရှိလာသည်။ ထိုဈေးကွက်များထဲတွင် အသိသာဆုံးမှာ နေ့စဉ်လှုပ်ရှား၊ အသုံးပြုနေကြရသော စက်ကိရိယာ၊ ယာဉ်ယန္တရားများအတွက် အရေးပါသည့် စက်သုံးဆီဈေးကွက်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံအချို့ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များ၌ ယာဉ်ကြီး၊ ယာဉ်ငယ်အသွယ်သွယ်တို့ တစ်မျှော်တစ်ခေါ် တန်းစီနေကြသည်ကို သတင်းများတွင်‌ မြင်တွေ့နေရ၏။

စွမ်းအင်တဲ့လေ၊ သိပ်လှတဲ့မြန်မာစကားလေး နှစ်လုံးပါပဲ။ နှစ်လုံးပေါင်းလိုက်မှ ပြည့်စုံလွန်းတဲ့ စကားလေးပါလားလို့ ကျွန်မတွေးနေမိတယ်။ စကားလုံးလေး တစ်လုံးတည်းကျပြန်တော့လည်း အဓိပ္ပာယ်က မပြည့်စုံသလောက်စွမ်းဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ အင်ဆိုတဲ့စကားလုံးလေး ပေါင်းလိုက်တော့လည်း သိပ်ကို အကျိုးအာနိသင်ရှိတဲ့ စကားလုံးလေးဖြစ်နေပြန် ပါရောလားရှင်။

လက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ အီရန် - အမေရိကန် - အစ္စရေး စစ်ပွဲက ဒုတိယအပတ်ထဲကို ရောက်ရှိခဲ့ပါပြီ။ ဒါပေမယ့် စစ်ပွဲမှာ အပြန်အလှန်တိုက်ခိုက်နေကြတဲ့ ခေါင်းဆောင်အားလုံးက စေ့စပ်ဆွေးနွေးပြီး စစ်ကိုပြေငြိမ်းဖို့ ဆန္ဒရှိဟန်မတူသေးပါဘူး။ မတူသော အကျိုးစီးပွားတွေ အားပြိုင်မှုကနေ တစ်နိုင်ငံနဲ့တစ်နိုင်ငံ အလုံးစုံပျက်စီးစေဖို့အထိ၊ ခေါင်းဆောင်တွေကို သတ်ဖြတ်ပစ်တဲ့အထိ အခြေအနေတွေက ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ တင်းမာနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေမှာ နှစ်ဖက်ရေနံချက်စက်ရုံ သိုလှောင်ကန်တွေ၊ ရေနံသန့်စင်စက်ရုံတွေကို အပြင်းအထန်ဗုံးကြဲပစ်ခတ်ကြခြင်းဖြင့် တကယ့်စွမ်းအင်စစ်ပွဲ အသွင်တစ်ရပ်ဆီကို ရောက်ရှိခဲ့ရပါပြီ။